BIẾN CHỨNG CỦA TIỂU ĐƯỜNG

Lượng đường trong máu tăng cao, đơn giản sẽ là gánh nặng cho thận. Thận sẽ đảm đương nhiệm vụ thanh lọc để đảm bảo thành phần của máu trở lại cân bằng. Áp lực tăng cao trong thời gian dài rất có thể dẫn đến bệnh suy thận ở người mắc tiểu đường.

Lượng đường trong máu tăng cao khiến các mạch máu nhỏ và ở xa tim dễ bị tổn thương nhất.

Ví dụ, khi mạch máu nhỏ ở võng mạc mắt bị tổn thương trong thời gian dài có thể gây biến chứng mù lòa cho người bệnh. Mạch máu ở xa và nhỏ có thể kể đến là bàn chân. Khi mắc tiểu đường trong nhiều năm, các mạch máu và dây thần kinh bị hư hại, nếu chúng ta vô tình bị một vết thương nào đó, tại vị trí bị thương sẽ rất khó lành. Khi không được chữa trị kịp thời có thể dẫn đến hoại tử, thậm chí đoạn chi.

Năm 2018, thống kê tại một số bệnh viện tuyến cuối ở TP.HCM cho thấy bệnh nhân đái tháo đường đang điều trị tại đây có lúc lên đến 60% bị biến chứng loét bàn chân. Tuy nhiên, điều đáng lo lắng là phần lớn người bị bệnh đái tháo đường chỉ quan tâm đến những biến chứng về huyết áp, nhồi máu cơ tim, xơ vữa động mạch, đục thủy tinh thể… mà không nghĩ đến bàn chân.

Giả sử, não bộ của con người được lập trình để giữ mức đường huyết gần bằng hoặc ở khoảng 100mg/dl với tỷ lệ biến thiên không quá 30-35% ở mỗi phía. Như vậy, mức đường huyết trong máu sẽ nằm trong khoảng 1g/lít máu.

Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn cung cấp quá nhiều hay gấp 10 lần lượng đường cần thiết vào máu? Bấy giờ, thay vì đường huyết là 100mg/dl, nó sẽ là 200 mg/dl và thậm chí là 500mg/dl.

Lúc này, hành động đầu tiên của não bộ là đưa mức đường huyết trở lại nồng độ mục tiêu – 100mg/dl bằng cách kích thích tuyến tụy sản xuất nhiều Insulin hơn nữa, nhằm vận chuyển lượng đường dư thừa phân phát đến các vị trí khác trong cơ thể.

Nồng độ Insulin cao trong máu kích thích sản xuất IGF (Insulin like growth factor) – Yếu tố tăng trưởng giống Insulin. IGF là hoạt chất đặc biệt chịu trách nhiệm cho sự phát triển của các cơ và mô. Nồng độ cao bất thường của IGF gây ra sự phát triển bất thường của một số tế bào. Đây là bước đầu hình thành nhiều loại u và ung thư.

Đối với sự phát triển của ung thư

Các tế bào cần năng lượng và được cung cấp bởi lượng đường dư thừa lưu thông trong cơ thể. Theo một nghiên cứu được xuất bản trên tạp chí Lancet Oncology (2010), phụ nữ có nồng độ Insulin và IGF cao trong máu có nguy cơ bị ung thư cao hơn 7 lần so với phụ nữ có nồng độ Insulin và IGF thấp trong máu. Tương tự, theo hai nghiên cứu được xuất bản trên tạp chí Journal of National Cancer Institute (năm 2000 và năm 2002), nam giới có nồng độ IGF cao có nguy cơ bị ung thư tiền liệt tuyến gấp 9 lần.

Đối với bệnh viêm

Nếu lượng khách (đường) tăng đột biến tức là số lượng xe buýt (Insulin) vận chuyển khách tăng nhiều lần. Một hậu quả dễ thấy nhất chính là gây hư hại đường sân bay. Đó cũng chính là những gì mà Insulin đã gây ra cho lớp nội mạc bên trong của mạch máu.

Như đã nói, đường tăng cao trong máu và não bộ sẽ chỉ huy cơ thể đem cất giấu đường để cân bằng nội môi cho cơ thể. Như vậy, đường được đem “cất giấu” ở đâu, nồng độ Insulin (chịu trách nhiệm vận chuyển đường) sẽ tăng cao ở đó và gây viêm nhiễm lần lượt khắp các bộ phận. Chắc chắn một điều rằng, lần lượt tất cả các cơ quan của cơ thể sẽ không thể kháng cự nổi bệnh viêm.

Về rối loạn hormone

Insulin cũng là một loại hormone, được tiết ra bởi tuyến tụy và có chức năng điều hòa hàm lượng đường đường glucose trong máu. Vì vậy, việc tăng hoặc giảm sản xuất hormone Insulin (phụ thuộc việc tăng, giảm lượng đường trong máu) ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động các hormones khác của cơ thể.

Ví dụ điển hình là suy tuyến giáp và cường tuyến giáp làm cho cơ thể rơi vào tình trạng hỗn loạn, mất khả năng hồi phục chuyển hóa bình thường.

Mối liên hệ giữa việc sản xuất Insulin bất thường và sự thay đổi của hormone như sau:

1. Hội chứng đa nang buồng trứng.
2. Rối loạn cương dương.
3. Tăng cân.
4. Tăng huyết áp.
5. Mất ngủ.

Béo phì và rối loạn tâm thần

Quá nhiều Insulin sẽ làm tăng cường dự trữ chất béo và ngăn cơ thể đốt cháy chất béo, do đó bạn sẽ ngày càng tăng cân. Bộ phận nào của cơ thể dễ bị tích lũy chất béo còn do ảnh hưởng đến yếu tố di truyền, đó có thể là bụng, mông đùi hay dưới da toàn thân. Bạn có thể thấy, những vị trí tiêm Insulin sẽ có xu hướng hình thành mỡ cao hơn.

Nguy hiểm hơn, mỡ dưới da xung quanh vùng bụng có khuynh hướng đóng cục lại ở thành động mạch dẫn tới bệnh tim và nhiều loại bệnh thần kinh khác nhau, bao gồm sa sút trí tuệ và Alzheimer (theo Tạp chí Y khoa Anh quốc (2008) và Tạp chí Nghiên cứu tiểu đường (2013).

Đó cũng là lý do tại sao một khi bệnh nhân kiểm soát được đường huyết nhờ chế độ ăn lành mạnh thì các triệu chứng của các rối loạn liên quan đến não như sa sút trí tuệ, Alzheimer, thậm chí Parkinson cũng được cải thiện.  

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh dịch Mỹ, sau đây là những nguy cơ biến chứng của Bệnh Tiểu đường:

Bệnh tim:

• Nguy cơ tử vong khi mắc bệnh tim cao hơn gấp 2 tới 4 lần.
• Nguy cơ mắc bệnh tim cap gấp 1,8 lần.

Đột quỵ:

• Nguy cơ tử vong khi đột quỵ tăng cao hơn 2 đến 4 lần.
• Nguy cơ bị đột quỵ cấp gấp 1,5 lần.

Huyết áp cao: Trên 70% người bệnh tiểu đường có huyết áp cao.

Mù:

• Bệnh tiểu đường là nguyên nhân gây bệnh mù lòa hàng đầu ở người lớn
• 28,5% bệnh nhân tiểu đường mắc bệnh võng mạc có thể dẫn đến mất thị lực

Bệnh thận:

• Bệnh tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu của bệnh thận giai đoạn cuối.
• Năm 1999, hơn 100.000 bệnh nhân tiểu đường đã được cấy ghép thận.
• Trong năm 2011 có 228.924 trường hợp suy thận liên quan đến tiểu đường ở những bệnh nhân chạy thận nhân tạo hoặc đã trải qua ghép thận.

Thủ thuật cắt chi: Hơn 60% bệnh nhân tiểu đường phải cắt bỏ chi dưới.

Bệnh nha khoa: Tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của bệnh nướu răng có thể dẫn đến rụng răng.

Biến chứng thai kỳ.

Tăng tính mẫn cảm đối với các bệnh khác (dễ mắc những bệnh khác).

Tử vong.

Nguồn: Trang 221, Sách Bí mật Dinh dưỡng cho sức khỏe toàn diện, tác giả Tiến sĩ T. Colin Campbell và Tiến sĩ Thomas Campbell